Cuộc tranh luận cuối cùng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và ứng cử viên Tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden diễn ra tại Đại học Belmont, thành phố Nashville, bang Tennessee vào 21h giờ ngày 22/10, theo giờ địa phương tại Mỹ Người điều hành của cuộc tranh luận lần này là bà Kristen Welker của đài NBC.

Hai ứng cử viên đã tranh luận cuối cùng trong 90 phút, chia thành 6 phân đoạn 15 phút cho 6 chủ đề: phòng chống virus Corona Vũ Hán, gia đình Mỹ, sắc tộc ở Mỹ, biến đổi khí hậu, an ninh quốc gia và khả năng lãnh đạo, theo AP news.

Tin chấn động là Tony Bobulinski, người cộng tác với Hunter Biden đã xuất hiện ở Nashville trước báo chí trước giờ tranh cải một giờ rưởi để tố cáo Joe và Hunter Biden, những người mà anh đã cộng tác làm ăn. Anh tuyên bố là Joe Biden nói láo, anh ta đã gặp Joe Biden bàn luận về việc cộng tác làm ăn với China. Lúc đó trên màn ảnh TV của chương trình Tucker Carlson, đồng hồ chỉ 17 phút nữa thì cuộc tranh luận bắt đầu, Tucker nói sao lại có chuyện một người yêu nước, phục vụ một cách danh dự và theo đảng Dân Chủ như Tony Bobulinski mà truyền thông bên lề trái vẫn tuyên truyền là chuyện của Hunter là do “Russian misinformation” được.

Cuộc tranh luận vẫn có những đòn công kích cá nhân. Trump nhiều lần cáo buộc Hunter, con trai Biden, có liên quan đến tham nhũng ở Trung Quốc và Ukraine trong khi Biden là phó tổng thống dưới thời Barack Obama. “Tôi nghĩ ông nợ người dân Mỹ một lời giải thích”, Trump nói.

Biden phản bác đòn tấn công, nói rằng giới chức đã không phát hiện gia đình ông có hành động sai trái nào và đặt câu hỏi về các vấn đề cá nhân của Trump, như ông có tài khoản ngân hàng ở Trung Quốc và không công khai hồ sơ thuế. Trump đáp lại tài khoản đã được đóng từ trước khi ông vào Nhà Trắng trong khi gia đình Biden có nhiều hành vi gây nghi ngờ về xung đột lợi ích khi ông đương chức.

Ông Trump sử dụng trong suốt cuộc đấu là nhấn mạnh Biden từng làm thượng nghị sĩ hàng chục năm và giữ chức phó tổng thống 8 năm nhưng “không làm được gì”. Mỗi khi Biden đưa ra những lời hứa hẹn về kinh tế hay cải thiện vấn đề chủng tộc, Trump đều đặt câu hỏi tại sao Biden không xử lý được những vấn đề đó khi còn đương nhiệm. Ông nhấn mạnh những thành tựu của mình trong việc cải cách nhà tù và hỗ trợ giáo dục cho người da màu trong khi chỉ trích luật tội phạm mà Biden đưa ra vào năm 1994 khiến nhiều người da màu phải vào tù.

Câu đá xoáy trọng tâm trong buổi tranh luận , ông Trump nói “Chúng tôi đang phải sống chung với dịch bệnh Covid, bởi vì không có lựa chọn nào khác. Chúng tôi không thể tự nhốt mình trong tầng hầm như Joe. Ông ấy có khả năng tự nhốt mình được … Tôi không biết bằng cách nào mà ông ấy đã kiếm được rất nhiều tiền ở một nơi nào đó. Ông ấy có thể làm đuợc chuyện kiếm nhiều tiền, trong khi sống dưới tầng hầm.” Ông Biden phản bác rằng mình chưa hề nhận một đồng xu nào của Trung Quốc Ukraine hay Liên Xô cả và ông đã lấy chiếc khẩu trang của mình ra để chỉ trích việc Trump ngần ngại sử dụng nó. Ông phản bác bức tranh lạc quan của Trump bằng cách nói rằng người dân Mỹ “đang học cách chết chung” với Covid-19.

Ông  Trump chỉ trích Biden và Obama đã làm “công việc tồi tệ” trong suốt hai nhiệm kỳ ở Nhà Trắng.”Joe, tôi tranh cử vì ông. Tôi tranh cử vì Barack Obama. Vì các ông đã làm việc kém cỏi. Nếu tôi cho rằng các ông đã làm tốt, tôi đã không bao giờ tranh cử”, Trump nói. Jake Tapper, nhà phân tích của CNN, nhận xét đây là những đòn công kích tốt của Trump. Biden dường như bối rối khi bị Trump chỉ trích “nói không đi đôi với làm”. Ông chững lại vài giây sau một loạt câu hỏi của Trump trước khi đưa ra câu trả lời yếu ớt rằng chính quyền Obama không làm được nhiều việc do quốc hội thời đó do phe Cộng hòa kiểm soát. (Khi Obama mới nhậm chức, phe Dân chủ giữ thế đa số ở lưỡng viện nhưng phe Cộng hòa đã lật ngược tình thế trong các cuộc bầu cử giữa kỳ sau đó).

Aaron Kall, chuyên gia về các cuộc tranh luận tổng thống tại Đại học Michigan, nói. “Nhưng chỉ còn 12 ngày nữa là đến Ngày bầu cử và hàng chục triệu người Mỹ đã bỏ phiếu sớm, có thể đã quá muộn để thay đổi quỹ đạo cuộc đua”.

Trong khi đó, Chris Weston, trưởng bộ phận nghiên cứu của công ty tài chính Pepperstone ở Australia, cho rằng thiện cảm của công chúng với Trump có thể gia tăng sau màn “so găng” này.

“Tranh luận là để xem phong thái của hai ứng viên. Trump đã chừng mực hơn và có lẽ ông ấy sẽ giành được thêm một số người ủng hộ nhờ điều đó”, Weston nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khen ngợi cách điều hành buổi tranh luận thứ hai và cuối cùng trước khi bầu cử Mỹ diễn ra vào ngày 3/11. Cụ thế, ông Trump đã gửi lời khen ngợi nhà báo Kristen Welker, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của đài NBC là người điều hành buổi tranh luận ngày 22/10. “Cho đến nay, tôi rất tôn trọng cách cô đang xử lý vấn đề này, tôi phải nói vậy,”

Còn nhớ lại buổi tranh luận đầu tiên, cả hai ứng viên Trump và Biden đều đã tranh cãi gay gắt với người điều hành Chris Wallace, trong đó ông Trump đã cáo buộc ông Wallace “có chiều hướng thiên vị” với ông Biden. Và trong sự kiện nói chuyện với cử tri ở tòa thị chính tuần trước tại Miami, ông Trump đã công khai xung đột với người điều hành Savannah Guthrie.

Theo nhiều người nhân xét: Nhà báo  điề phối buổi tranh luận  Kristen Welker đã làm khá tốt vai trò điều phối của mình trong buổi tranh luận. Mặc dù “nằm ngoài chương trình”, nhưng tất cả các vấn đề khác cử tri Mỹ quan tâm như các thông tin trong laptop của con trai ông Biden, kinh tế, chính sách đối ngoại, sự can thiệp của nước ngoài vào bầu cử Mỹ… đều được đề cập thỏa đáng.

Các ứng cử viên phát biểu mỗi người 2 phút đầu không bị ngắt quãng, và sau đó họ có đủ thời gian để tranh luận với nhau. Quan trọng là Kristen đã để các ứng cử viên phát biểu phản hồi, trao đi đổi lại với nhau làm cho buổi tranh luận mang ý nghĩa thực sự của từ này.

Có lẽ nhờ có một số điều chỉnh kịp thời, nên buổi tranh luận lần cuối này là một trong những buổi tranh luận hấp dẫn nhất trong lịch sử các cuộc tranh luận Tổng thống Mỹ từ năm 1960 đến nay.

Theo AFP/Reuters/CNN/AP