84 / 100

Phạm Mai Sĩ, giám đốc Bệnh viện Tim tại Jacksonville, Florida, là một trong số 12 sinh viên nghèo VN , không người thân lưu lạc. Họ may mắn rời khỏi VN những ngày cuối tháng 4-75 đến Mỹ .

Phạm Mai Sĩ, giám đốc Bệnh viện Tim tại Jacksonville, Florida
Phạm Mai Sĩ, giám đốc Bệnh viện Tim tại Jacksonville, Florida

Phạm Mai Sĩ một trong 12 sinh viên tị nạn đầu tiên trên nước Mỹ

Nghĩ lại, nếu những năm 1975, không có chính sách di dân cởi mở, không có người dân Mỹ, Nhà thờ Mỹ và trường đại học Mỹ giúp… thì không biết 12 người sinh viên nghèo, không người thân như chúng tôi, đã làm được gì trên đất nước này.

Và nếu không có may mắn rời khỏi VN những ngày cuối tháng 4-75 thì chắc chắn người như Phạm Sĩ cũng là một bác sĩ trong một bệnh viện nào đó nếu may mắn được thành bác sĩ. Và tôi, chắc là một giáo làng, với nghề gõ đầu trẻ, hút thuốc lào, uống rượu đế và làm thơ hận đời…

Nhân tài người Việt Nam thời nào cũng có. Tuy nhiên phải có vùng đất lành cây mới dễ mọc cho hoa trái, nếu sống những vùng đất cằn cỗi, dù cây có giống tốt cũng phải chịu chết non.

Hoa Kỳ là một Hiệp Chúng Quốc có bản chất nâng đỡ nhân tài. May mắn cho những ai có quyết tâm học hành, biết vươn lên đến được nơi này đều dễ có cơ hội thành công như mơ ước.

Người kể câu chuyện là bạn thân của bác sĩ Phạm Sĩ (tên thật là Phạm Mai Sĩ). Sau một thời xa cách, họ đã tìm lại được nhau.Bắt đầu từ tháng 6-1975, NL và Sĩ – những người con lưu lạc không gia đình đang học hành dở dang từ VN – sống tị nạn trong trại Indian Town Gap. Hai đứa được chọn trong số hàng ngàn sinh viên tị nạn thời ấy, được cấp học bổng toàn phần và tiếp tục đi học lại vào tháng 9 tại trường Lebanon Valley College, cách trại tị nạn chừng 5 dặm. Sĩ, nguyên là SV năm thứ 2 Trường Dược Sài Gòn, còn NL thì năm thứ 3 trường Khoa học-Giáo dục tại Đà Lạt. Hai đứa và một người bạn tên Tuấn cùng theo ngành Pre Med, nhưng sau một năm NL và Tuấn bỏ qua học Hóa học và Sĩ vẫn tiếp tục ngành Y. Sẽ không có một bác sĩ mổ tim nổi danh thế giới sau này nếu không có câu chuyện thật kỳ lạ như thế này:

Mùa hè năm 1979, Sĩ nghe tin mình được ĐH Pittsburgh nhận vào học Y lúc đang sống vất vả, loay hoay, thất nghiệp ở Colorado, nhưng không có tiền đi học. NL thì ra trường trước Sĩ một năm, đi làm và có để dành chút đỉnh. NL gọi cho bạn nói: “Mày làm sao mượn tiền, mua vé may bay đến được Pitts, tao sẽ cố gắng chuyển tiền đến đó cho”. Gom góp hết tiền đi làm để dành và mượn thêm của bạn bè, được 15 ngàn đô gởi hết cho Sĩ, và thế là chàng SV người Việt, gốc Ninh Hòa, được nhận vào học trong khóa mùa Thu. Nửa năm sau, tháng 1-1980, thì không còn tiền để học tiếp khóa sau, Sĩ sắp phải bỏ học. Mình thì bất lực không giúp tiếp cho bạn được nữa (thời đó kinh tế Mỹ rất khó khăn, vay tiền mua nhà phải trả lãi trên 10% và SV không dễ vay tiền đi học nếu không có ai đó bảo lãnh vay giúp).

May mắn lúc đó tại Pittsburgh có một bà triệu phú, chồng mới mất, để lại một gia tài đồ sộ, muốn cấp học bổng cho SV Trường Y. Nhà trường nhờ bà giúp cho hoàn cảnh của Sĩ, bà đồng ý trả chi phí tiền học hết những năm học còn lại với hai điều kiện: không được cho Sĩ biết bà là ai, và Sĩ phải có kết quả học thật xuất sắc. Bà còn gởi thư hỏi Sĩ là đã mượn tiền ai để đi học.

Thế là một hôm NL nhận lại đủ số tiền đã giúp bạn, còn thêm một ít tiền lời do bà gởi đến trả thay cho bạn Sĩ. Sĩ mang ơn trời biển, ráng học thật giỏi và quyết theo ngành mổ tim để về các nước kém phát triển giúp đỡ. Với những sinh viên Y khoa giỏi, thường họ xin thực tập tại các bệnh viện lớn, nổi tiếng để có chỗ dựa cho tương lai. Sĩ quyết định xin qua các nước châu Phi thực tập. Hình ảnh thời này Sĩ gởi về cho NL xem là những tấm hình chụp chung với thổ dân nghèo, với mái tranh dột nát, đám cây khoai mì khô khốc và những bữa cơm không có cơm, thật đạm bạc. Sĩ vui vẻ giúp họ và ở đây bệnh nhân nhiều vô số cần giúp đỡ. Sĩ nói “Tao mổ tim như mổ gà”, mỗi ngày giúp mổ cho hàng chục bệnh nhân. Nhờ làm việc này mỗi ngày nên Sĩ thông thạo và thực tập rất nhiều ca mổ khó, bác sĩ tim trẻ tuổi đã rành nghề khi chưa tốt nghiệp. Nhớ ơn người Mỹ đã giúp mình, Sĩ làm thiện nguyện giúp mổ tim cho trẻ em khắp thế giới, trong đó có VN.


Câu chuyện trong bài báo này có nói một chút về việc Sĩ làm nên tên tuổi khi mổ và thay gần hết lục phủ ngũ tạng ông cựu Thống đốc Casey của bang PA – bố của đương kim Thượng nghị sĩ dân chủ liên bang Casey. Số là ông thống đốc đã thay tim rất nhiều lần nhưng được vài năm lại hỏng. Khi Sĩ làm trưởng nhóm chuẩn bị thay tim cho ông thì có một thanh niên chết vì tai nạn xe hơi. Sĩ quyết định không chỉ thay tim, mà thay tất cả các bộ phận khác trong lồng ngực ông thống đốc, lấy từ người quá cố – một việc làm chưa ai làm trước đó. Anh nói: “Tất cả các bộ phận khác của ông thống đốc cũng đã hư, nếu chỉ có thay tim thì sẽ không sống được lâu, cũng phí, nên phải làm liều”. Dù cho tất cả các bác sĩ tim khác ngăn cản, Sĩ vẫn quyết định làm cách mạng y khoa. Thế là ca mổ dài hơn 36 giờ liền, có 12 bác sĩ giải phẫu tim thượng thặng cùng làm, Sĩ đã thành công. Ông thống đốc lúc tỉnh lại đã nắm tay Sĩ nói: “Anh là Chúa cứu thế, giúp tôi sinh lại lần nữa”. Ông sống mạnh khỏe hơn 10 năm sau với trái tim của người thanh niên vắn số rồi mới qua đời vì tuổi già.

Nhớ lại chuyện cũ, Sĩ nói: “Khi ông Casey mở mắt ra sau mấy ngày hôn mê, tôi cũng như người chết đi sống lại. Sau mấy ngày nằm cạnh để theo dõi bệnh nhân từng giờ, mình thở phào vì mình biết là đã làm nên lịch sử trong ngành y khoa”.

Khi tỉnh táo, ông TĐ có hỏi Sĩ: “Bạn cần bất cứ điều gì tôi sẽ giúp, nếu giúp được”. Và Sĩ đã kể với ông về việc muốn bảo lãnh gia đình từ Ninh Hòa qua Mỹ mà đang bị trục trặc giấy tờ. Thế là một ngày đẹp trời vài tháng sau, trên một chiếc máy bay, một gia đình nhà quê nghèo khổ có cha mẹ và một bầy em trai gái 10 người, đáp xuống phi trường gần Pittsburg để đoàn tụ với người con trai xuất chúng của họ, sau gần 20 năm xa cách.
Nhà của cha mẹ Sĩ tôi không lạ. Những năm làm việc tại Á Châu, lâu lâu về VN làm việc và về Qui Nhơn thăm nhà. Trên đường từ Sài Gòn ra Trung, tôi đều ghé Ninh Hòa – một thành phố biển nghèo xơ xác, phía bắc Nha Trang – để thăm, gởi lời nhắn của người con xa xứ và giúp cho họ chút tiền. Lần đầu thấy có xe hơi ghé nhà, bà con xóm biển lại xem như trẩy hội. Tôi gởi cho họ tiền đô la, số tiền đầu tiên Sĩ có được từ lương bác sĩ, và dặn vào Nha Trang đổi ra tiền Việt. Thời đó 4.000 đô là một gia tài quá lớn đối với họ. Tôi còn nói con trai họ, bạn rất thân của tôi, đã thành tài nơi xứ người. Nhưng họ không thể hiểu là anh ta nổi tiếng đến mức nào.

Phạm Mai Sĩ giám đốc Bệnh viện Tim tại Jacksonville, Florida.

Bây giờ, những người em trai gái của Sĩ cũng rất thành công ở Mỹ. Có vài em lấy bằng tiến sĩ và có em mở công ty làm ăn khấm khá. Cha mẹ Sĩ đã già, bỏ Pittsburgh vì quá lạnh về sống vùng Bolsa cho gần người Việt. Sĩ là trưởng khoa mổ tim của ĐH Pittsburgh, Miami, Maryland và giờ đang là giám đốc Bệnh viện Tim tại Jacksonville, Florida.
Cá nhân tôi, nếu không có người bạn thân tài giỏi này thì chắc cũng không còn ngồi đây viết những dòng chữ này. Năm 1990, khi đưa gia đình qua Á Châu làm việc tại Singapore, tôi đã sống với một trái tim có vấn đề bẩm sinh (có lỗ làm máu đen máu đỏ hòa vào nhau) từ bé (có lẽ vì yêu nhiều qúa chăng?) nhưng vì sợ không dám mổ nên trì hoãn. Sĩ nói nếu ông không mổ trước 40 tuổi thì sẽ chết sớm, và dĩ nhiên là tôi yêu đời muốn sống với trái tim khỏe. Mùa Giáng Sinh năm 1990 tôi được mổ bởi một cô bác sĩ, học trò xuất sắc của Sĩ, tại ĐH Singapore. Và nếu không có Sĩ điều khiển từ Pittsburgh, ca mổ tim tôi gặp sự cố và chính Sĩ đã chỉ dạy cho cô học trò sửa sai. Hơn 28 năm qua tôi được sống với trái tim khỏe, đầy máu đỏ (nhiệt huyết).

Nghĩ lại, tất cả những gì xảy trên trên đời đều có lý do mà nhà Phật gọi là Duyên. Tôi tin ở số phận, tin “ở hiền gặp lành” và sống bằng tất cả tấm lòng “ai giúp mình thì mình phải giúp lại” kẻ khác.

Kỷ niệm 20 năm (1975-1995) anh em chúng tôi, 12 sinh viên tị nạn đầu tiên trên nước Mỹ được học bổng đại học, đã về lại trường cũ thăm thầy cô để cảm ơn trường. Chúng tôi chung góp một số tiền lớn, bỏ nhà băng lấy tiền lời, mỗi năm nhờ trường cho học bổng các sinh viên nghèo cần giúp đỡ như chúng tôi 20 năm trước. Trong số 12 sinh viên thời ấy, tất cả sau này đều đã học đến tận cùng những gì cần học ở Mỹ. Họ là những giám đốc bệnh viện, chủ tịch nhà băng, công ty lớn. Họ là những nhà khoa học, giáo sư, nhà nghiên cứu, ngoại giao…và cũng đóng góp nhiều cho đất nước này. Phạm Mai Sĩ là một trường hợp điển hình.

Nghĩ lại, nếu những năm 1975, không có chính sách di dân cởi mở, không có người dân Mỹ, Nhà thờ Mỹ và trường đại học Mỹ giúp… thì không biết 12 người sinh viên nghèo, không người thân như chúng tôi, đã làm được gì trên đất nước này. Và nếu không có may mắn rời khỏi VN những ngày cuối tháng 4-75 thì chắc chắn người như Phạm Sĩ cũng là một bác sĩ trong một bệnh viện nào đó nếu may mắn được thành bác sĩ. Và tôi, chắc là một giáo làng, với nghề gõ đầu trẻ, hút thuốc lào, uống rượu đế và làm thơ hận đời…

Sưu tầm