Đảng Dân chủ Mỹ đề xuất thành lập một ủy ban điều tra :Liệu Tổng thống Donald Trump có đủ năng lực về thần kinh để điều hành đất nước hay không, và tính phương án phế truất ông Trump nếu cần thiết.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi là người thường xuyên chỉ trích Tổng thống Donald Trump. (Ảnh: Reuters)

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi ngày 8/10 nói với các phóng viên rằng, bà và các nghị sĩ Dân chủ khác sẽ đề xuất một biện pháp phế truất ông Trump, liên quan đến Tu chính án 25 trong Hiến pháp. Tu chính án này cho phép phó tổng thống đảm nhận vai trò điều hành chính phủ nếu tổng thống “không thể” làm nhiệm vụ của mình.

Văn phòng của bà Pelosi cho biết, dự luật sẽ giúp “bảo đảm sự lãnh đạo hiệu quả và liên tục của cơ quan đầu não trong nhánh hành pháp của chính phủ”.

Bà Pelosi đã trực tiếp đặt ra hoài nghi về tình trạng sức khỏe của ông Trump sau khi ông tuyên bố phục hồi nhanh chóng chỉ sau vài ngày điều trị Covid-19.

“Tôi nghĩ người dân cần biết tình trạng sức khỏe của Tổng thống. Thưa ngài Tổng thống lần cuối cùng ông xét nghiệm âm tính với Covid-19 là khi nào. Tại sao Nhà Trắng không nói với cả đất nước thông tin quan trọng đó”, bà nói.

Tu chính án thứ 25 của Hiến pháp quy định việc kế vị tổng thống. Tuy nhiên, các thành viên Đảng Dân chủ trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump tại vị đã thường xuyên đề cập đến việc nên viện dẫn Phần 4 của Tu chính án này, liên quan đến các biện pháp không tự nguyện để tuyên bố Tổng thống không đủ năng lực làm việc.

Phần 4, vốn chưa bao giờ được áp dụng trong lịch sử Tu chính án thứ 25, có nội dung như sau:

“Bất cứ khi nào Phó Tổng thống và đa số các quan chức chính của các bộ phận hành pháp hoặc của cơ quan khác như Quốc hội, theo luật, có thể cung cấp, chuyển cho Chủ tịch ủy ban Thượng viện và Chủ tịch Hạ viện tuyên bố bằng văn bản của họ rằng, Tổng thống không thể thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình, [thì] Phó Tổng thống sẽ ngay lập tức đảm nhận quyền hạn và nhiệm vụ của Tổng thống với tư cách là Quyền Tổng thống”.

Như vậy phần này quy định, khi Phó Tổng thống và đa số Bộ trưởng trong Nội các tuyên bố rằng, Tổng thống “không thể đảm trách các quyền hạn và nhiệm vụ của mình”, thì Phó Tổng thống sẽ trở thành “Quyền Tổng thống” cho đến khi Tổng thống, sau một quy trình phức tạp, được tuyên bố là đảm bảo trở lại cương vị.

Tuy nhiên, theo Hiến pháp, chỉ có Phó Tổng thống Mike Pence mới có thể kích hoạt việc loại Tổng thống Trump một cách không tự nguyện. Trong trường hợp Tổng thống muốn chống lại động thái của Phó Tổng thống, thì sẽ cần có được sự ủng hộ của đa số Nội các trong chính quyền cũng như đa số trong Hạ viện và Thượng viện. Quốc hội cũng có thể thành lập một cơ quan được thông qua “theo luật” để phê chuẩn việc “Tổng thống không thể thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình”.

Ngoài ra, nội dung gốc của Hiến pháp Mỹ lại không chỉ rõ như thế nào là mất năng lực.

Trong những ngày gần đây, các thành viên Đảng Dân chủ đang liên tục bàn luận về Tu chính án thứ 25 sau khi Tổng thống Trump nhiễm virus Corona. Tuy nhiên, bình luận trên của bà Pelosi vào ngày 8/10 đánh dấu một sự leo thang mạnh mẽ trong luận điệu

Động thái của bà Pelosi diễn ra trong bối cảnh Nhà Trắng đối mặt với cuộc khủng hoảng khi Tổng thống Trump và hàng loạt quan chức chính quyền mắc Covid-19. Ông Trump đã được xuất viện và tiếp tục điều trị cách ly bên trong Nhà Trắng. Các bác sĩ cảnh báo, ông vẫn chưa hoàn toàn thoát nguy hiểm.

Nỗ lực của bà Pelosi được cho là sẽ một lần nữa khơi lại các tranh luận về điều gì xảy ra khi tổng thống không thể đảm nhiệm vai trò lãnh đạo và ý đồ phế truất ông Trump

Ngay lập tức, Tổng thống Trump đã phản ứng gay gắt với động thái của bà Pelosi. “Nancy điên rồ mới là người cần giám sát. Không tự nhiên mà họ gọi bà ấy là điên rồ”, ông Trump viết trên Twitter.

Hạ nghị sĩ Mark Green thậm chí cáo buộc bà Pelosi đang âm mưu “đảo chính”. “Bà ấy đã vũ khí hóa việc luận tội (tổng thống), điều gì khiến bà ấy tiếp tục vũ khí hóa Tu chính án 25 vậy”, ông Green bình luận.

Theo Reuters