85 / 100

Tại sao vẫn bị nhiễm cúm Tàu, dù 53 nhân viên của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đã chích ngừa vaccine Astra Zeneca đủ cả 2 mũi ?

Chích đủ AstraZeneca tại sao vẫn bị nhiễm cúm Tàu
Chích đủ AstraZeneca tại sao vẫn bị nhiễm cúm Tàu
Gần đây, có 2 bài viết và vaccine ngừa cúm Tàu rất có giá trị. Một là của BS Dung Le Ngoc, một đàn anh của tôi trong ngành y, một bác sĩ chuyên về điều trị. Bài còn lại là của GS Nguyen Tuan, một giáo sư nổi tiếng trên thế giới chuyên về nghiên cứu.
Tôi không rành lắm về chuyên khoa này, nhưng cũng có ý định viết lại dưới giọng văn phổ thông, để mọi người có thể hiểu ý nghĩa của hai bài viết này.

Tại sao chích đủ AstraZeneca, mà vẫn bị nhiễm cúm Tàu

Tuy nhiên, do một mặt bận rộn nhiều việc, mặt khác từ hôm qua đến chiều nay bị mất mạng, nên chưa viết được.
Tuy nhiên, thấy mọi người thắc mắc về việc tại sao 53 nhân viên của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đã chích ngừa vaccine Astra Zeneca 2 mũi, mà vẫn bị nhiễm cúm Tàu, tôi sẽ nói về chuyện ấy dưới tinh thần 2 bài viết nói trên.
Đầu tiên, chúng ta cần biết, vaccine giúp tạo ra miễn dịch để chống lại tác nhân gây bệnh. Nhưng hiệu quả của vaccine không phải là luôn luôn đạt được trên 100% số người đã chích. Tôi không rõ tỉ lệ hiệu quả chính xác của Astra Zeneca, nhưng theo báo chí, thì nó có hiệu quả 76% đối với nhiễm cúm Tàu có triệu chứng sau 2 liều cách nhau 4 tuần. Nghĩa là, nếu trước đây, 50% số người nhiễm cúm Tàu có triệu chứng, thì này, chỉ còn 100% – 76% của 50% ấy (tức là 12%%), số người nhiễm cúm Tàu có triệu chứng.
Nghiên cứu của Nam Phi về vắc xin Astra Zeneca, được thực hiện trên khoảng 2.000 người, cho thấy hiệu quả chống lại bệnh nhẹ và trung bình từ biến thể B.1.351 (biến thể Nam Phi) là dưới 25%, không đáp ứng được ngưỡng cho phép. Do đó, Nam Phi đã ngừng tiêm vắc xin AstraZeneca cho người dân, thay vào đó là chuyển sang vắc xin Johnson & Johnson.
Tôi không biết hiệu quả của vaccine Astra Zeneca đối với các biến thể Anh và Ấn độ được công bố là bao nhiêu.
Thứ hai, ngay cả khi người được chích đáp ứng tốt với vaccine, tức là việc chích vaccine có thể tạo ra kháng thể, thì lượng kháng thể cũng phải đạt mức độ đủ để bảo vệ họ sau một khoảng thời gian nhất định. Khoảng thời gian này không đồng nhất đối với tất cả mọi người, có người nhanh, có người lâu. Có thể những người bị nhiễm ở Bệnh viện Nhiệt đới sau khi chích đủ hai mũi vaccine là những người có thời gian đủ để vaccine có hiệu lực tốt bị kéo dài hơn những người khác.

Để phòng bị nhiễm cúm Tàu, phải tạo ra được miễn dịch. Vaccine phải tác động được vào điểm kích hoạt.

Điều thứ ba, là vô cùng quan trọng. Đó là, Astra Zeneca là loại vaccine sử dụng “vector virus”. Đối với virus cúm Tàu, nếu muốn tạo ra được miễn dịch, vaccine phải tác động được vào điểm kích hoạt. Trong khi đó thì Astra Zeneca chỉ sử dụng một đoạn gen của virus để kích hoạt hệ thống miễn dịch. Nếu tung đoạn gen này vào cơ thể người bệnh, nó sẽ bị phân hủy ngay lập tức, trước khi đến được vị trí kích hoạt hệ miễn dịch. Nếu muốn đoạn gen này còn nguyên vẹn khi đến được điểm kích hoạt, nó cần có một cái “xe chuyên dụng” để chở nó tới điểm kích hoạt. Đó là một con virus khác.
Con virus dùng để chuyên chở đoạn gen giúp tạo ra miễn dịch chống cúm Tàu của Astra Zeneca đến điểm kích hoạt là một loại Adenovirus vô hại đối với con người, tức là khi đưa nó vào cơ thể ta, nó không gây bệnh. Nó sẽ đóng vai trò của một cái xe tải, chở đoạn gen đến điểm kích hoạt, và xong.
Tuy nhiên, hệ miễn dịch của chúng ta nhận tất cả những thứ gì không phải của cơ thể chúng ta là vật lạ, mà với chúng, không có khách du lịch, tất cả đều là giặc ngoại xâm. Thế là, cứ thấy virus lại là nó tiêu diệt. Nếu lần đầu nó không tiêu diệt ngay, thì cơ thể sẽ tạo ra một loại miễn dịch chống lại con virus đóng vai trò xe tải ấy, song song với việc tạo ra miễn dịch chống lại virus cúm Tàu.
Và, đối với những người nhạy với con virus “xe tải”, nếu những cái “xe tải” không bị tiêu diệt ngay loạt đạn đầu, thì ở loạt đạn thứ hai, nó cũng sẽ bị tiêu diệt. Khi đó thì “hàng” được chở trên xe, bị đổ ra dọc đường, và có một loạt các men có sẵn trong máu thực hiện việc “hôi của”, tức là những đoạn gen dùng để kích hoạt hệ miễn dịch tạo ra kháng thể đã bị phá hủy và không đến được điểm kích hoạt.  Khi đó thì không thể có được miễn dịch.
Mặc dù việc sử dụng con virus vô hại làm “xe tải” có nhiều ưu điểm so với các loại vaccine khác, nhưng đây cũng là nhược điểm lớn của loại “vector vaccine” này. Tuy nhiên, những nhược điểm này đã được tính đến khi người ta đưa ra tỉ lệ giảm 76% nhiễm cúm Tàu có triệu chứng.